Arazöz Nedir, Ne İşe Yarar? Su Tankerinden Farkı

Şantiye müdürleri, site yöneticileri ve belediye ekipleri bizi çoğu zaman aynı soruyla arar: “Bize arazöz mü lazım, yoksa tanker mi?” Sahada bu karışıklıkla çok sık karşılaşıyoruz. Bu yazıda arazöz nedir sorusunu sade bir dille yanıtlıyoruz. Ayrıca aracın nasıl çalıştığını, hangi işlerde kullanıldığını ve su tankerinden farkını anlatıyoruz. Yazının sonunda doğru aracı seçmeniz için kısa bir kontrol listesi de bulacaksınız.

Arazöz nedir ve nasıl çalışır?

Arazöz, kasasında su deposu bulunan ve bu suyu basınçla dışarı veren motorlu bir araçtır. TDK Güncel Türkçe Sözlük kelimeyi yolları ve yol kenarındaki yeşillikleri sulamakta kullanılan motorlu araç olarak tanımlar. Aracın üç temel parçası vardır: su deposu, suyu basan pompa ve suyu sahaya ulaştıran fıskiye, püskürtme çubuğu ya da hortum. Çalışma mantığı da oldukça basittir. Araç önce dolum noktasından suyunu alır, ardından sahaya gelir ve pompayı çalıştırır. Sürücü yavaş ilerlerken ön ya da arka fıskiyeler suyu yola eşit biçimde yayar. Hortum kullanılan işlerde ise operatör suyu elle yönlendirir ve köşe, bordür ya da cephe gibi araçla ulaşılamayan noktaları ıslatır. Günlük dilde aynı araca “su arazözü”, “sulama aracı” ya da “yıkama aracı” dendiği de olur. Bu nedenle telefonda farklı adlar duysanız bile çoğu zaman aynı iş tarif ediliyordur.

Arazöz ne işe yarar?

Arazöz, suyun bir yere boşaltılmasından çok sahaya uygulanması gereken işlerde kullanılır. Sahada en çok gördüğümüz kullanım alanları şunlardır:

• Toz bastırma: Şantiye yollarında, hafriyat sahalarında ve açık alanlarda tozun havalanmasını azaltır.
• Yol yıkama: Şantiye çıkışlarında biriken çamuru basınçlı suyla temizler.
• Peyzaj sulama: Şebeke bağlantısı olmayan park, refüj ve yeşil alanları sular.
• Zemin hazırlığı: Dolgu ve sıkıştırma öncesinde zemini nemlendirir.
• Etkinlik alanı temizliği: Pazar yeri, fuar alanı ve açık hava etkinliklerinden önce ve sonra alanı yıkar.
• Set ve prodüksiyon işleri: Film setlerinde yapay yağmur ve ıslak zemin görüntüsü için kullanılır.

Bu işlerin ortak noktası şudur: su bir depoya değil, doğrudan zemine ya da yüzeye gider. Toz bastırmanın neden önemsendiğini anlamak için kaynaklara bakmak yeterli. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) partikül madde sayfası, havaya doğrudan partikül salan kaynaklar arasında inşaat sahalarını ve toprak yolları sayar. Aynı kurumun AP-42 emisyon kılavuzu ise toprak yolları ve ağır inşaat işlerini “kaçak toz” kaynakları başlığında ayrı ayrı inceler. Dünya Sağlık Örgütü-air-quality-and-health) de havadaki ince partiküllerin sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çeker. Örneğin bir şantiyede toz bastırma gün içinde birkaç kez tekrarlanabilir. Bu tür sürekli işler için arazöz kiralama seçeneği, sefer bazlı çalışmaktan genellikle daha pratiktir.

Arazöz ile su tankeri arasındaki fark nedir?

İki araç dışarıdan birbirine benzer, çünkü ikisinin kasasında da su deposu vardır. Ancak yaptıkları iş farklıdır. Su tankeri suyu A noktasından B noktasına taşır ve bir depoya, havuza ya da gemi tankına boşaltır. Arazöz ise suyu sahada yayar ve uygular.

Özellik	Arazöz	Su tankeri
Ana görevi	Suyu sahaya püskürtmek, yaymak	Suyu taşıyıp bir hacme boşaltmak
Donanım	Pompa, fıskiye, püskürtme çubuğu, hortum	Dolum ve boşaltma hortumu, pompa
Tipik işler	Toz bastırma, yol yıkama, peyzaj sulama	Depo dolumu, havuz dolumu, gemi ikmali
Çalışma biçimi	Saatlik, günlük veya aylık tahsis	Sefer ya da ton bazlı teslimat
Su türü	Kullanma suyu	İçme suyu veya kullanma suyu
Fiyatı belirleyen	Çalışma süresi, saha büyüklüğü	Miktar, mesafe, erişim koşulları

Kısacası, suyu bir hacme koyacaksanız tanker, sahaya yayacaksanız arazöz gerekir. Bina deposunu temizlik ya da sulama amacıyla dolduracaksanız tankerle kullanma suyu hizmeti yeterlidir. Su insan tüketimine gidecekse tankerle içme suyu hizmeti doğru seçimdir. Arazöz içme suyu taşımak için kullanılmaz, çünkü içme suyu bu işe ayrılmış ekipmanla taşınır.

Hangisine ihtiyacınız var? Kısa bir kontrol listesi

Telefonda ilk sorduğumuz soru “Su nereye gidecek?” sorusudur. Bu sorunun yanıtı çoğu zaman aracı kendiliğinden belirler. Aşağıdaki listeyi bir kez gözden geçirmeniz yeterli olur:

1. Su bir depoya, havuza veya tanka mı boşalacak? Öyleyse tanker gerekir.
2. Su yola, toprağa veya yüzeye mi yayılacak? Öyleyse arazöz gerekir.
3. İş bir kez mi yapılacak, her gün mü? Her gün tekrarlanan işlerde araç tahsisi daha uygundur.
4. Sahaya erişim nasıl? Dar yol, eğim ve zemin durumu araç seçimini doğrudan etkiler.
5. Su insan tüketimine mi gidecek? Öyleyse arazöz değil, içme suyu tankeri gerekir.

Bazı işlerde iki araç birlikte çalışır. Örneğin büyük bir şantiyede sabah depo dolumu tankerle yapılırken gün içinde arazöz toz bastırır. Bu planı şantiye ve inşaat suyu sayfamızda ayrıntılı anlattık. Şantiyenin toplam su ihtiyacını çıkarmak isterseniz şantiyede su ihtiyacı planlama rehberimiz de işinize yarar.

Arazöz kiralarken nelere dikkat edilir?

Arazöz çoğu zaman sürücüsü ve operatörüyle birlikte kiralanır, bu yüzden kiralama öncesinde birkaç konuyu netleştirmek işi ciddi ölçüde kolaylaştırır. İlk konu çalışma süresi ve sıklıktır. Toz bastırma havaya bağlı bir iştir; kuru ve rüzgârlı günlerde aynı yol gün içinde birkaç kez ıslatılabilir. Bu nedenle saatlik, günlük ya da aylık plan baştan konuşulmalıdır. İkinci konu dolum noktasıdır. Arazözün suyu bitince yeniden dolması gerekir ve dolum noktası sahaya yakınsa araç aynı sürede daha çok tur atar. Üçüncü konu saha koşullarıdır. Aracın gireceği yolun genişliği, zemin durumu ve eğim mutlaka paylaşılmalıdır, çünkü yumuşak zeminde dolu bir araç saplanabilir ve dar sokaklarda manevra sınırlı kalır. Son olarak işin türü önemlidir. Yol yıkamada çamur basınçlı suyla temizlenir, toz bastırmada ise yüzey yalnızca nemlendirilir. Tek seferlik yıkama işleri için hortumla yıkama hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Arazöz hangi alanlarda en çok kullanılır?

Saha deneyimimize göre talep en çok üç alandan gelir ve her birinin planı farklı kurulur. Şantiyelerde hafriyat ve dolgu işleri sürdükçe toz kontrolü de sürer; komşu yapılar ve yoldan geçen araçlar için toz bastırma çoğu zaman günlük rutinin parçasıdır. Özellikle Tuzla gibi sanayi ve tersane bölgelerinde bu talep yıl boyu devam eder. Peyzaj ve yeşil alanlarda ise yeni dikim yapılan bölümler ilk dönemde daha sık sulama ister. Şebeke hattı olmayan refüjler, parklar ve site bahçeleri bu yüzden arazözle sulanır; bu işler için zemin ve peyzaj sulama hizmetimiz uygundur. Belediye ve etkinlik alanlarında da pazar yeri yıkama, etkinlik öncesi alan temizliği ve yaz aylarında yol ıslatma gibi işler öne çıkar. Bu üç grubun ortak noktası, işin bir kez değil düzenli aralıklarla tekrarlanmasıdır. Bu nedenle çoğu müşterimizle tek seferlik sipariş yerine haftalık ya da aylık bir çalışma takvimi kuruyoruz.

Sık sorulan sorular

Arazöz ile tanker aynı şey mi?

Hayır. İkisi de su taşır ama işleri farklıdır. Tanker suyu bir depoya, havuza veya gemi tankına boşaltır. Arazöz ise suyu pompa ve fıskiyeyle sahaya yayar; toz bastırma, yol yıkama ve sulama için kullanılır.

Arazöz içme suyu taşır mı?

Hayır. Arazöz kullanma suyu ile saha işleri için kullanılır. İçme suyu, bu işe ayrılmış ekipmanla ve ayrı bir hizmet olarak taşınır. İnsan tüketimine gidecek su için içme suyu tankeri talep edilmelidir.

Toz bastırma için günde kaç sefer gerekir?

Bu sayı havaya, zemin türüne ve trafiğe göre değişir. Kuru ve rüzgârlı günlerde yoğun şantiye yollarında gün içinde birkaç tur gerekebilir. Sahayı dinledikten sonra size uygun bir çalışma planı öneriyoruz.

Arazöz kiralama günlük mü, aylık mı yapılır?

İkisi de mümkündür. Tek günlük yıkama ve etkinlik işleri için günlük tahsis yeterlidir. Her gün tekrarlanan toz bastırma ve sulama işlerinde aylık plan genellikle daha pratik olur.

Arazöz kiralarken hangi bilgileri vermeliyim?

Sahanın konumunu, işin türünü, tahmini çalışma süresini ve aracın gireceği yolun durumunu paylaşmanız yeterlidir. Yakında bir dolum noktası varsa bunu da belirtin. Bu bilgilerle size uygun aracı ve planı öneririz.

Sahanız için doğru aracı birlikte seçelim

Arazöz mü tanker mi, karar vermekte zorlanıyorsanız sahanızı kısaca tarif etmeniz yeterli. İşin türünü ve konumu dinleyip uygun aracı ve çalışma planını öneriyoruz. İstanbul Anadolu Yakası, Kocaeli ve Yalova’daki işler için hızlı teklif formunu doldurabilir ya da iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.